کتابخانه پژوهشکده گیلان شناسی

  به انگیزه کوچ ناخواسته دکتر سیدهاشم موسوی از فعالین بااخلاص فرهنگ گیلان از پژوهشکده گیلان شناسی دانشگاه گیلان، بخشی از مقاله «نگاهی به تاریخچه کتابخانه های شهر رشت»، که در صفحه سوم روزنامه گیلان امروز، سال بیست و چهارم، شماره 5891، یکشنبه 21 آذر 1400، به آدرس اینترنتی

https://gilan-today.com/index.php?pageId=3&npp=5891

منتشر شد، در این جا آورده می شود:

  کتاب قدمتی پنج هزار ساله دارد. با گذشت زمان و با توجه به دسترسی بشر به امکانات جدید و تغییر نیاز بشر به ارتباطات و اطلاعات، شکل کتابها نیز تکامل یافت تا اینکه سرانجام به صورت امروزی درآمد. از اولین روزهايی که دستگاه چاپ اختراع شد تا به امروز بر تعداد علاقه مندان به کتاب و کتاب خوانی افزوده می شود.

  سرانه مطالعه کتاب در شهر رشت بالاست، به طوری که مردم این شهر در شمار اولین مطالعه کنندگان کتاب در کشور ایران هستند. رشت از جمله شهرهایی است که به کتابخانه قدیمی و مستقل اش معروف به کتابخانه ملی شناخته می شود. این مقاله درباره تاریخچه هشت کتابخانه عمومی و خصوصی معروف رشت با استفاده از منابع مطالعاتی و تحقیق میدانی شامل پیمایش، مصاحبه، خاطرات و ... و سرانجام اخبار رسانه است که در این جا به ترتیب اهمیت و تعداد منابع مطالعاتی موجود، آورده می شود. در پایان، از میان کتابخانه های بی شمار رشت، به معرفی مختصر 15 کتابخانه تخصصی و عمومی پرداخته می شود.

  کتابخانه پژوهشکده گیلان شناسی در سال 1395ش. 11202 جلد کتاب داشت، و در سال 1399ش. حدود 12 هزار جلد کتاب فارسی و 120 جلد کتاب لاتین و 67 عنوان پایان نامه در مقطع کارشناسی ارشد و نیز 40 عنوان نشریه علمی دارد. دسترسی به این مجموعه، به صورت قفسه باز است؛ و تأمین منابع کتابخانه از طریق خرید و اهدای کتاب می باشد. مجموعه های اهدایی مشاهیری مانند: سیدمحمد عباسیه کهن، سید محمدتقی میرابوالقاسمی، دکتر فاروق خارابی ماسوله، و دکتر محمد معین، در این کتابخانه نگهداری می شوند؛ و همچنین در این کتابخانه اسنادی از نهضت جنگل و کوشیار گیلانی نگهداری می شود. کتابخانه پژوهشکده با یک کارشناس ارشد کتابداری اداره می شود. وی علاوه بر پاسخگویی به مراجعات پژوهشگران، کار ورود اطلاعات کتاب شناختی منابع، با اولویت کتاب های فارسی در برنامه پارس آذرخش کتابخانه را انجام می دهد. این پژوهشکده در نظر دارد بخش امانت کتابخانه را به صورت الکترونیکی راه اندازی نماید. به تازگی با اضافه شدن کتابخانه شخصیت های مثل دکتر محمدعلی فائق و دیگران به کتابخانه پژوهشکده گیلان شناسی، آمار کتاب در این کتابخانه رُشد تصاعدی داشته است. 

  پژوهشکده گیلان شناسی و کتابخانه آن، وابسته به دانشگاه گیلان بوده و منابع مطالعاتی آن در زمینه موضوعات باستان شناسي، جغرافياي انساني، تاريخ، زبان شناسي، جامعه شناسي، مردم شناسي، تاريخ گيلان، فرهنگ و ادبيات گيلان و ... است. این کتابخانه در میدان انتظام، بلوار شیون فومنی، ابتدای خیابان میرزا کوچک(سلیمان داراب)، داخل ساختمان پژوهشکده گیلان شناسی قرار دارد.

  در تاریخ 28 خرداد سال 1400 خورشیدی همراه با دکتر سیدهاشم موسوی مسئول پژوهشکده، بازدیدی از پژوهشکده و کتابخانه آن داشته؛ و براساس تجربیاتی که در طول سال ها خدمت در بخش های مخزن کتب چاپی(سنگی، سربی، عکسی و اُفست) و فهرست نویسی کتب خطی، کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی داشته، پیشنهادهای به ریاست محترم پژوهشکده و همچنین خانم سکینه جوجم مسئول کتابخانه ارایه شد.

  ایجاد بانک جامع رجال و مفاخر استان گیلان براساس تفکیک شهرستان؛ ایجاد بانک مقالات گیلان شناسی با استفاده از منابع مطالعاتی، مجلات، روزنامه ها و ...، با کمک اساتید و دانشجویان به صورت کار دانشجویی، پروژه و ...؛ تهیه و چاپ کتابی به نام چکیده نامه مقالات گیلان؛ هماهنگی با اداره ارشاد اسلامی استان گیلان جهت اهدای کتاب های جدید، به ویژه کتاب های نوشته شده در موضوع گیلان؛ هماهنگی با ناشران استان گیلان به خصوص ناشران مشهور شهر رشت جهت خرید کتاب های چاپ جدید و حتی چاپ قدیم در موضوع گیلان؛ ایجاد کتابخانه تخصصی گیلان شناسی؛ ایجاد بانک نشریات(مجلات، روزنامه ها و ...)؛ جداسازی منابع مطالعاتی(کتاب های خطی، چاپ سنگی، چاپ سُربی، چاپ عکسی و چاپ اُفست) از یکدیگر؛ جداسازی کتاب های نفیس(کتاب های تک نسخه، اطلس ها، نقشه ها و ...) از منابع چاپی جدید؛ جداسازی کتاب های ممنوعه مانند کتب معاندین و مخالفین، علوم غریبه مثل جَفر و رَمل و ...؛ تجمیع منابع مطالعاتی جدید و قدیم در موضوع گیلان شناسی؛ تهیه یک مقاله کتاب شناسی در موضوع معرفی نفایس کتابخانه پژوهشکده گیلان شناسی؛ از جمله پیشنهادهای این جانب بوده است.

شهر باران ...