نگاهی به تاریخ ایران دوره صفوی

گزارشی از نشست علمی نگاهی جدید به تاریخ ایران در دوره صفوی، در صفحه هشتم روزنامه سوال جواب شماره 2544، سه شنبه 16 مرداد 1403 منتشر شد. در بخشی از این یادداشت آمده است:

به مناسبت روز بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی، نشست علمی «ضرورت بازآفرینی تاریخ ایران عصر صفوی بر مبنای گفتمان سیادت» صبح شنبه 13 مرداد 1403 خورشیدی در سالن نشست های شیخ طوسی بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی با ارائه دکتر حسن اللهxadیاری دانشیار گروه تاریخ دانشگاه خلیج فارس و باحضور آقایان رسول سعیدی زاده و رضا وطن دوست، دکتر اسماعیل رضائی برجکی، دکتر سیدحسن حسینی، دکتر مرتضی دولت آبادی، دکتر رضا نقدی، دکتر بهزاد نعمتی، دکتر مرتضی انفرادی، دکتر سیدنعمت الله طباطبائی، و سایر اساتید و پژوهشگران فرهیخته بنیاد پژوهش های اسلامی برگزار شد.

در این نشست ابتدا دکتر حسن اللهxadیاری بااشاره به کم توجهی اغلب پژوهشهای مربوط به صفویه، به موضوع سیادت و سادات، مطالبی گفت، و سپس آقای سعیدی زاده پژوهشگر خبره گروه تاریخ و سیره و انساب بنیاد پژوهش های اسلامی درباره اصل سیادت صفویان و استفاده آنان از قدرت نرم سادات مطالبی بیان نمود.

وی خاطر نشان کرد: صفویان سلسلهای از حاکمان شیعه ایران بودند که با رسمی کردن مذهب شیعه در ایران کوشیدند هویتی یگانه به مردم ایران ببخشند. آنان از موضوع سیادت، ضمن ترویج تشیع در کشور ایران، به عنوان یکی از ابزارهای تحکیم قدرت سلسله خود استفاده می کردند. صفویان به خاطر آن که به حکومت سلطنتی خود جلوه دینی و مذهبی بدهند، خود را از نسل امام موسی کاظم (ع) و تبار امیرالمؤمنین علی (ع) می دانستند؛ بنابراین، ظاهراً تبارنامه سیادت صفویه مخدوش بوده و مبنای آن براساس شهرت است، و البته چه بسیار شهرت که بر پایه غلطی بنا شده و اعتباری ندارد.

وی سپس افزود: بازسازی بقاع متبرکه سادات و کثرت استعمال واژه «امامزاده» در دوره صفوی رُخ داده است. صفویان برای ترویج تشیع اکثر بقاع متبرکه کشور ایران را بازسازی و حتی بسیاری از صاحبان بقاع غیرسید را به سید تبدیل نمودند. ازجمله این بقعه ها می توان به بقعه استاد ابوجعفر الثومی از علمای غیرسادات و حنفی مذهب مهاجر به رشت، و مدفون در حیاط ساختمان شهرداری رشت، نام برد که از دوره صفوی تا صد سال پیش به آقا سید ابوجعفر شناخته می شد و مهم ترین بقعه معروف شهر رشت بوده است.

شهر باران ...