دکتر محمدعلی فائق درگذشت

دکتر محمدعلی فائق فرزند حجت الاسلام شیخ علی فائق (1253- 1345ش.) از پزشکان معروف و فرهنگی رشت شمرده می شد. وی تیر ماه ۱۳۰۳ش. در کوچه حاجی یعقوب واقع در محله صیقلان رشت به دنیا آمد. در سال ۱۳۳۴ش. از دانشگاه تبریز در رشته پزشکی فارغ التحصیل و به عنوان پزشک عمومی به استخدام آموزش و پرورش درآمد. از همان دوران دانشجویی علاقه به فعالیتهای اجتماعی و مطبوعاتی داشت و در همین راستا نشریه گیلان ما را در ۲۷ آبان ماه ۱۳۲۸ش. راهاندازی کرد. وی در رشت مطب باز کرد و همچنین به عنوان پزشک بهداری آموزشگاههای رشت استخدام شد و بعد از مدتی ارتقا یافت و به ریاست بهداری آموزشگاههای گیلان منصوب شد و بعد از ۲۲ سال کار، در سال ۱۳۵۶ش. بازنشسته شد. او بعد از بازنشستگی تمام وقتش را در مطب سپری کرد.

دکتر فائق پزشک عمومی بود و در خیابان امام خمینی، روبروی بانک رفاه کارگران، کوچه فائق دفتری داشت و دو نشریه گیلان ما و رهآورد گیل را در آنجا بیرون میآورد و دوستانش همیشه در کنارش بودند. همچنین در گوشهای از آنجا ابزار طبابت او هم قرار داشت که حاکی بود در آنجا مطبش هم هست.

اما چیزی که ویژگی مهم و نقطه قوت او به شمار میرود، دو نشریهای است که قریب به بیست سال منتشر کرد و پاتوقی هست که از متخصصین و شاعران و نویسندگان مختلف برای این کار دعوت کرده و از آنها استفاده کرده است. فائق با افرادی چون احمد علیدوست، فریدون نوزاد، جعفر خمامیزاده، هوشنگ عباسی، افشین پرتو، محمدتقی پوراحمد جکتاجی و… رفاقت داشت. این دو نشریه، از مهمترین نشریات جریان روشنفکری در گیلان به شمار میرود که از افراد زیادی در این مسیر استفاده کرده است و تولیدات مهمی در قالب این نشریات صورت گرفته است.

نخستین کتاب در پاییز سال ۱۳۷۴ش. توسط دکتر فائق گردآوری شد و توسط انتشارات هدایت رشت، در ۳۰۴ صفحه منتشر شد. فائق، امتیاز دوفصلنامه رهآورد گیل را در سال ۱۳۸۲ش. گرفت و اولین شماره این نشریه ویژهنامه ابراهیم پورداود بود. تنها کتابی که در شناختنامهاش ادعا کردهاند که فائق نوشته، روزنوشت خاطرات است که در آن کتاب، چند نمونه از روزنوشتهای او را، از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۸۶ش. درج نمودند که حاوی مطالب اجتماعی و سیاسی هم هست و در صورتی که منتشر شود، تاریخچه مهمی درباره گیلان خواهد بود.

فائق، چند کتاب جمع آوری کرده که حاوی مجموعه مقالاتی از دوستانش هست. کتاب گنجینه، حاوی مقالاتی از فریدون نوزاد درباره شرح حال چند تن از شعرای گیلان بود. کتاب نکته نکته حاوی مقالاتی از دوستش احمد علیدوست در دو مجله فوق الذکر است. کتاب دیگر تحت عنوان از خوتای نامکها تا شاهنامه فردوسی است که مجموعه مقالاتی از چند نفر از نویسندگان گیلان ما است که مجدد گردآوری شد.

دکتر فائق در نخستین پنج شنبه هر ماه استادان دانشگاه، پژوهشگران، مؤرخین و ادیبان گیلان را به سالن بزرگ اجتماعات فصلنامه گیلان ما که مزیّن به تصاویر بزرگان علم و دانش ایران زمین بود به تضارب آراء فرا میخواند و اسم آن را انجمن مهرورزان گیل گذاشت. او پس از شکلگیری این انجمن به تأسیس مؤسسه فرهنگی مهرورزان گیلان پژوه با هدف مطالعات گیلان شناسی و جمع آوری و ثبت واژگان و کنایات زبان گیلکی و گردآوری آیینها و باور داشتهای مردم گیلان همت گمارد. او فعالیت این مؤسسه را با مجوز وزارت ارشاد از اواخر سال ۱۳۸۷ش. آغاز کرد.

کتابخانه شخصی دکتر فائق که از کتابخانههای غنی و معتبر از نظر موضوع، محتوا و شمارگان ارزشی بسیار دارد، حاصل عمری معرفت اندوزی است و مرجعی شایان توجه محققان است. اداره میراث فرهنگی گیلان در سال ۱۳۹۴ش. طی مراسمی از دکتر محمدعلی فائق به عنوان یکی از مفاخر گیلان تجلیل و هدف از برگزاری این گرامیداشت را حفظ و صیانت از میراث معنوی گیلان اعلام کرد.

فوت دکتر محمدعلی فائق روز شنبه نهم شهریور 1398ش. در رشت واقع شد. صبح روز یازده شهریور مراسم وداع و تشیع جنازه او در مجتمع فرهنگی و هنری خاتمالانبیا (ص) رشت برگزار شد و سپس جنازه وی پس اقامه نماز آیت الله سیدمجتبی رودباری در قبرستان سلیمان داراب رشت به خاک سپرده شد. چندی پیش مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان به همراه رئیس سازمان برنامه و بودجه استان، با حضور در منزل دکتر فائق، ضمن عیادت از وی، لوح سپاس محمدباقر نوبخت معاون رئیسجمهوری و رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور را به مناسبت روز خبرنگار به این پیشکسوت مطبوعات گیلان اهدا کرده بود.

منابع: عبداللهی، میثم، «بررسی کارنامه دکتر محمدعلی فائق در نشریات گیلان ما و ره آورد گیل»، رنگ ایمان، 14162http://www.rangeiman.ir/،12 شهریور 1398؛ «محمدعلی فائق، طبیب فرهنگ گیلان از دنیا رفت»، چمدان، https://chamedanmag.ir، ۹ شهریور ۱۳۹۸.

شهر باران ...