گورستان تازه آباد

(سلسله خاطرات- 30)

قبرستان معروف به تازه آباد امروزه در داخل شهر رشت قرار دارد. در گذشته این قبرستان بخشی از یک باغ وسیع چای بود که در کنار محله کیژده (کیش ده)^[1] قرار داشت. با احداث جاده آسفالته رشت به لاهیجان، از وسعت این قبرستان کاسته شد. گورستان تازه آباد از سال ها پیش با دفن 60 هزار جنازه، لبریز بوده و امروزه دیگر جایی برای دفن اموات ندارد.

گورستان بزرگ تازه آباد به مساحت 20 جریب^[2] (200 هزار متر مربع)، در حدود هفتاد سال پیش توسط آیه الله شیخ مهدی لاکانی (متوفی1330ش.) احداث گردید؛ در گذشته محل این قبرستان در یک کیلومتری شهر رشت قرار داشت و اولین قبرهایش نیز که مربوط به سال 1330ش. بود، در حدود بیست سال پیش تخریب گردید. در هنگام تخریب قبور، جسد سالم یک پیر زن سیده که بنابر مشهور از زنان پرهیزکار بود، به دست آمد، که پیکرش را دوباره در جوار مسجد گورستان به خاک سپردند و بانوان شهر هر شب جمعه بر سر قبرش شمع روشن می کنند.

این قبرستان در دهه های گذشته دارای حجره های خانوادگی و عمومی بود، که بر اثر گذشت زمان و فرسودگی بناها و سرانجام تعریض خیابان شهدا، بسیاری از آنها از بین رفت. از مکان های عبرت آموز و دارای ارزش معنوی این مکان می توان به مقبره العلما و گلزار شهدا اشاره کرد. در مقبره العلما، قبور حدود 50 تن از روحانیون و مشاهیر رشت است و در گلزار شهدا نیز پیکر ده ها جوان شهید به خاک خفته قرار دارد که در حوادث انقلاب و یا دفاع از کشور به شهادت رسیدند.